Arap Dili
Arapça her gün 400 milyondan fazla kişi tarafından kullanılmaktadır. Afrika'nın Atlantik kıyısından Körfez'e kadar 20'den fazla ülkede resmi dildir ve Birleşmiş Milletler'in altı resmi dilinden biridir. Bu rehber, Arapçanın nerede konuşulduğunu, Klasik Arapça, Modern Standart Arapça ve lehçelerin nasıl farklılaştığını ve Arapça bir çeviriye ya da sağdan sola bir mizanpaja ihtiyaç duyduğunuzda bunun ne anlama geldiğini açıklar.
Arapçanın resmi dil olduğu ülkeler
Arapça, Arap Birliği'nin 22 üye devletinde ve Fransızca ile birlikte resmi dil olduğu Çad'da resmi ya da anayasal statüye sahiptir. Birçok ülkede bu statüyü, ulusal anayasalarda belirtildiği gibi başka dillerle paylaşır.

Cezayir
Kuzey Afrika (Mağrip)
Resmi diller: Arapça ve Tamazight

Bahreyn
Körfez
Resmi dil: Arapça

Çad
Orta Afrika
Resmi diller: Fransızca ve Arapça

Komorlar
Hint Okyanusu
Resmi diller: Komorca, Fransızca ve Arapça

Cibuti
Afrika Boynuzu
Resmi diller: Arapça ve Fransızca

Mısır
Nil Vadisi
Resmi dil: Arapça

Irak
Mezopotamya
Resmi diller: Arapça ve Kürtçe

Ürdün
Levant
Resmi dil: Arapça

Kuveyt
Körfez
Resmi dil: Arapça

Lübnan
Levant
Resmi dil: Arapça (Fransızcanın kullanımı yasayla düzenlenir)

Libya
Kuzey Afrika
Resmi dil: Arapça

Moritanya
Kuzeybatı Afrika
Resmi dil: Arapça; ulusal diller: Pulaar, Soninke, Wolof

Fas
Kuzey Afrika (Mağrip)
Resmi diller: Arapça ve Tamazight

Umman
Arap Yarımadası
Resmi dil: Arapça

Filistin
Levant
Resmi dil: Arapça

Katar
Körfez
Resmi dil: Arapça

Suudi Arabistan
Arap Yarımadası
Resmi dil: Arapça

Somali
Afrika Boynuzu
Resmi dil: Somalice; Arapça ikinci dildir

Sudan
Nil Vadisi
Arapça; İngilizce resmi çalışma dilidir

Suriye
Levant
Resmi dil: Arapça

Tunus
Kuzey Afrika (Mağrip)
Resmi dil: Arapça

Birleşik Arap Emirlikleri
Körfez
Resmi dil: Arapça

Yemen
Arap Yarımadası
Resmi dil: Arapça
Arapça bu sınırların ötesinde de kullanılır. Örneğin Mali'de Hassaniya Arapçası, 2023 anayasası ile tanınan 13 ulusal dilden biridir.
Klasik Arapça, Modern Standart Arapça ve lehçeler
Arapça bir Sami dilidir. "Arapça" denildiğinde üç farklı şey kastedilebilir: klasik dil, modern yazı standardı ya da bir bölgenin konuşma dili.
Klasik Arapça
Klasik Arapça, Kur'an'ın ve modern öncesi edebiyatın büyük bölümünün dilidir; kökleri, 6. yüzyılın ünlü yedi kasidesi olan Muallakat gibi İslam öncesi şiire dayanır. Kur'an sayesinde yazılı biçimi yüzyıllar boyunca dikkat çekici ölçüde sabit kalmıştır.
Modern Standart Arapça (MSA)
Modern Standart Arapça, Klasik Arapçanın dil bilgisini korurken modernleşmiş bir söz varlığı ve üslup kullanır. Kitapların, gazetelerin, resmi belgelerin, eğitimin ve resmi haber yayınlarının dilidir; tüm Arap dünyasının ortak yazı standardıdır.
Konuşma dilleri
Her bölgenin evde öğrenilen ve gündelik hayatta kullanılan kendi konuşma Arapçası vardır. Birbirine yakın lehçeler genellikle karşılıklı olarak anlaşılır, uzak olanlar ise çoğu zaman anlaşılmaz: Faslı bir konuşmacı ile Iraklı bir konuşmacı birbirlerinin lehçesini anlamakta zorlanabilir.
Konuşulan Arapçanın başlıca grupları
- Mağrip: Fas, Cezayir, Tunus ve Libya; Berberice, Fransızca, İspanyolca ve İtalyanca etkileriyle. Moritanya'da konuşulan Hassaniya da çoğu zaman bu gruba dahil edilir.
- Mısır ve Sudan: Nil Vadisi. Mısır Arapçası, Mısır sineması, radyosu ve televizyonu sayesinde geniş çapta anlaşılır.
- Levant: Lübnan, Suriye, Ürdün ve Filistin.
- Mezopotamya: Irak ve kuzeydoğu Suriye.
- Yarımada: Körfez, Necd, Hicaz ve Yemen Arapçası dahil olmak üzere Arap Yarımadası.
Diglossi: tek dilde iki kayıt
Arapça konuşanların çoğu, dillerinin iki biçimiyle birlikte yaşar. Modern Standart Arapça okulda öğrenilir; yazıda, yayıncılıkta ve resmi konuşmalarda kullanılır. Yerel lehçe ise evde, arkadaşlarla ve gündelik sohbetlerde kullanılır. Konuşmacılar bu iki biçim arasında sık sık, bazen aynı cümle içinde geçiş yapar.
Bunun çeviri açısından net bir sonucu vardır: yazılı metinler normalde Modern Standart Arapçaya çevrilir, lehçe ise esas olarak bir konuşma dilidir.
Hangi Arapçaya ihtiyacınız var?
Doğru seçim; metninize, okurlarınıza ve hitap ettiğiniz ülkeye bağlıdır. Çalışmaya başlamadan önce sizinle birlikte kontrol ettiğimiz noktalar şunlardır.
Belgeler, kılavuzlar ve sözleşmeler
Modern Standart Arapçayı kullanın. Tüm Arap ülkelerinde anlaşılır ve kabul görür; böylece tek bir çeviri Riyad, Kahire ve Kazablanka'daki okurlara aynı şekilde hizmet edebilir.
Pazarlama, altyazı ve seslendirme
Burada en önemli unsurlar ton ve kelime seçimidir. Hedef ülkeyi bize bildirin, ifadeleri o pazara uyarlayalım; böylece mesajınız ulaşmak istediğiniz kişilere doğal gelir.
Bölgesel terminoloji
Gündelik ve teknik söz varlığı Körfez, Mısır, Levant ve birçok terimin Fransızcadan etkilendiği Mağrip arasında farklılık gösterebilir. Hedef kitlenize uygun kelimeleri seçer ve bunları bir terim sözlüğünde tutarlı biçimde saklarız.
Rakamlar
Mağrip'te Batı rakamları (0123456789) standarttır. Orta Doğu'nun büyük bölümünde ise Arap-Hint rakamları (٠١٢٣٤٥٦٧٨٩) kullanılır; bunlar çoğu zaman Batı rakamlarıyla yan yana yer alır (W3C). Pazarınızın kullandığı kurala uyarız.
Tarihler ve Hicri takvim
Tarihler Miladi ya da İslami (Hicri) takvime göre yazılabilir. Örneğin Suudi Arabistan, 2023'te devlet işlerinin çoğu için Miladi takvimi benimsemiş, İslam hukukuna tabi konularda ise Hicri takvimi korumuştur. Kaynak metninizin takvimini korur, tarihleri yalnızca talep üzerine dönüştürürüz.
İsimler, birimler ve adresler
Arapça isimler Latin alfabesiyle birkaç farklı şekilde yazılabilir (Mohammed, Muhammad, Mohamed). Pasaportlarda veya önceki belgelerde kullanılan yazımı bize bildirin, her yerde onu kullanalım. Ayrıca ölçü birimlerini, para birimlerini ve adres biçimlerini hedef ülkeye göre kontrol ederiz.
Arap alfabesi
Arap alfabesi 28 harften oluşur ve sağdan sola yazılır. Bir abjaddır: harfler ünsüzleri temsil eder, elif, vav ve ye ise uzun ünlüleri de gösterir. Kısa ünlüler ve bazı dil bilgisi ekleri küçük harekelerle gösterilebilir, ancak gündelik metinlerin çoğunda bunlar yazılmaz.
Arapça, basılı metinlerde de bitişik yazılır. Harflerin çoğu bir sonrakine bağlanır ve her harf konumuna göre biçim değiştirir: tek başına, başta, ortada veya sonda. Aynı yazı, Nestalik üslubuyla bugün Farsça, Darice, Peştuca ve Urducada da kullanılmaktadır.
Hat üslupları
- Kufi: köşeli ve anıtsal; Kur'an'ın ilk nüshalarında ve kitabelerde kullanılmıştır.
- Nesih: akıcı bir el yazısı ve modern Arap yazısının doğrudan atası; hâlâ en yaygın üsluplardan biridir.
- Sülüs: zarif ve süslü bir üslup; çoğunlukla başlıklarda ve mimaride kullanılır.
- Mağribi: İspanya'da ve Kuzey Afrika'da gelişmiş; uzun yatay çizgileri ve geniş son kavisleriyle tanınır.
- Divani: Osmanlı divan kaleminin süslü yazısı.
- Nestalik: nesih ve talikin birleşimi; Fars edebî eserlerinin klasik üslubu.
Kaynak: Britannica, Arabic calligraphy.
Arapça DTP ve sağdan sola mizanpaj
Kelimeleri çevirmek işin yalnızca yarısıdır. Arapça metnin sayfaya doğru şekilde yerleştirilmesi gerekir; bu da Avrupa dillerindeki bir mizanpajın gerektirmediği yazılım, font ve uzmanlık ister. Bu konuya özel bir özen gösteriyoruz.
Sağdan sola yansıtma
Arapça ana dil olduğunda yalnızca metin satırları değil, sayfanın tamamı sağdan sola akar. Sayfa sırası, sütunlar, tablolar, zaman çizelgeleri, yön belirten simgeler ve gezinme öğeleri yansıtılır; Arapça paragraflar normalde sağa hizalanır (W3C Arapça mizanpaj gereksinimleri).
Arapça fontlar ve harf bağlantıları
Arapça harfler birbirine bağlanır ve konumlarına göre biçim değiştirir; bu nedenle Arapçayı gerçekten destekleyen fontlara ve metni doğru şekillendiren bir mizanpaj motoruna ihtiyaç vardır. Aksi halde kelimeler kopuk harflere bölünür ya da bitişik harfler kaybolur; bu, Arapça metin onu desteklemeyen bir yazılıma yapıştırıldığında sık görülen bir hatadır.
Keşide ve iki yana yaslama
İki yana yaslanmış Arapça metinde yalnızca boşluklar açılmaz: satırlar, bitişik harfler arasındaki bağlantı uzatılarak da genişletilebilir (keşide). Seçilmiş bağlantılarda dikkatle kullanıldığında metnin görünümü dengeli kalır; aşırı kullanıldığında ise sayfa düzensiz görünür (W3C).
Çift yönlü metin
Sayılar, Arap-Hint rakamlarıyla yazılsalar bile Arapça metin içinde soldan sağa yazılır; Latin harfli marka adları, ürün kodları, birimler ve e-posta adresleri de öyle. Bunların arasındaki boşluklar ve noktalama işaretleri yönünü bağlamdan alır; bu nedenle karışık satırların tek tek kontrol edilmesi gerekir.
InDesign ve Illustrator iş akışları
Arapça destekli Adobe InDesign ve Illustrator ile çalışıyoruz (genellikle ME, Middle Eastern, sürümleri olarak bilinir): sağdan sola paragraf ve metin akışı yönü, World-Ready Composer, keşide ile yaslama, Arapça rakam türleri ve bitişik harfler (Adobe).
Ana dili Arapça olan uzmanlarca kontrol edilmiş baskıya hazır PDF
Arapça metni InDesign, Illustrator veya diğer program dosyalarınıza yerleştirir; paketlenmiş dosyaları ve baskıya hazır PDF'leri Windows veya Mac için teslim ederiz. Her sayfa, teslimattan önce ana dili Arapça olan profesyoneller tarafından kontrol edilir.
Çeviri ve mizanpaj için tek muhatap
Arapça metninizi aynı ekip çevirip sayfaya yerleştirdiğinde satır sonları, heceleme, metin uzunluğu ve Arapça-Latin karışık satırlar, çevirmen ile tasarımcı arasında düzeltmeler gidip gelmeden birlikte çözülür. Broşürler, kataloglar, ambalajlar, kılavuzlar ve sunumlar baskıya veya yayına hazır olarak size döner.
Arapça DTP ve mizanpaj ile tüm çeviri hizmetlerimiz hakkında daha fazla bilgi edinin.

Dünyada Arapça
Arapça her gün 400 milyondan fazla kişi tarafından kullanılmaktadır. Uluslararası kurumların, bir dünya dininin ve köklü bir bilim geleneğinin dilidir.
BM ve FAO'nun resmi dili
BM Genel Kurulu, 18 Aralık 1973'te 3190 (XXVIII) sayılı kararla Arapçayı Genel Kurul'un ve Ana Komitelerinin resmi ve çalışma dili yapmıştır; Arapça, Birleşmiş Milletler'in altı resmi dilinden biridir. Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ise Arapçayı 1971'de resmi dilleri arasına eklemişti.
Dünya Arap Dili Günü
BM ve UNESCO, 2012'den bu yana her yıl 18 Aralık'ta, bu kararın yıl dönümünde Arapçayı kutlamaktadır. UNESCO, Arapçanın Yunan ve Roma bilim ve felsefesinin Rönesans Avrupası'na aktarılmasındaki rolünü hatırlatır.
Kur'an'ın dili
Kur'an, İslam'ın kutsal ve ibadet dili olan Arapça ile yazılmıştır. Dünyanın dört bir yanındaki Müslümanlar, Arapçanın konuşulmadığı ülkelerde de günlük namazlarında Kur'an ayetlerini Arapça okur.
Zaten kullandığınız Arapça kelimeler
İngilizce ve İtalyancadaki pek çok kelime, çoğu zaman Orta Çağ Latincesi, İspanyolca, İtalyanca veya Türkçe aracılığıyla Arapçadan gelir:
- algebra (cebir): Bağdatlı matematikçi Harezmi'nin 9. yüzyıla ait bir eserinin başlığında geçen al-jabr kelimesinden
- zero (sıfır): sifr (boş) kelimesinden, Orta Çağ Latincesi zephirum ve İtalyanca zero aracılığıyla
- sugar, İtalyanca zucchero: sukkar kelimesinden
- coffee, İtalyanca caffè: qahwa kelimesinden, Türkçe kahve aracılığıyla
- cotton, İtalyanca cotone: qutn kelimesinden, Eski İtalyanca aracılığıyla
- magazine: makhzan (depo) kelimesinden
- lemon: laymun kelimesinden
- alcohol: bir zamanlar göz boyası olarak kullanılan toz antimon anlamına gelen al-kuhl kelimesinden
Kaynaklar: Merriam-Webster, Online Etymology Dictionary.
Ana dili Arapça olan profesyonellerden Arapça çeviri
Arabic Translators, tam zamanlı çeviri yapan, ana dili Arapça olan profesyonellerle çalışır ve yirmi yılı aşkın deneyime sahiptir. Arapçadan İtalyanca, İngilizce, Almanca, Fransızca ve Farsçaya, bu dillerden de Arapçaya çeviri yapıyoruz.
Çevirmenlerimiz tutarlı terminoloji için CAT araçları ve projeye özel terim sözlükleri kullanır; sağdan sola mizanpajları baskıya veya çevrimiçi kullanıma hazır olarak teslim ederiz. Dosyalarınızı bize gönderin, fiyat ve teslim tarihini içeren ücretsiz ve bağlayıcı olmayan bir teklif alın.
Arap dili: sıkça sorulan sorular
Klasik Arapça ile Modern Standart Arapça arasındaki fark nedir?
Klasik Arapça, Kur'an'ın ve klasik edebiyatın dilidir. Modern Standart Arapça temelde aynı dil bilgisini korur, ancak modernleşmiş bir söz varlığı ve üslup kullanır; bugün kitaplarda, gazetelerde, resmi belgelerde ve resmi yayınlarda kullanılan yazı standardıdır.
Arapça kaç ülkede resmi dildir?
Arapça, Arap Birliği'nin 22 üye devletinde ve Fransızca ile birlikte resmi dil olduğu Çad'da resmi ya da anayasal statüye sahiptir. Birçok ülkede bu statüyü başka dillerle paylaşır; örneğin Irak'ta Kürtçe, Cezayir ve Fas'ta Tamazight, Cibuti ve Komorlar'da Fransızca ile.
Web sitem için hangi Arapçayı kullanmalıyım?
Birden fazla Arap ülkesine hitap eden bir web sitesi için en güvenli seçim Modern Standart Arapçadır, çünkü her yerde anlaşılır ve kabul görür. Siteniz tek bir pazarı hedefliyorsa bize bildirin; söz varlığını, rakamları ve tarih biçimlerini o pazara uyarlayalım.
Arapça, sayılar da dahil olmak üzere sağdan sola mı yazılır?
Arapça metin sağdan sola yazılır, ancak sayılar en büyük basamak solda olacak şekilde soldan sağa sıralarını korur. Bu nedenle Arapçayı sayılarla veya Latin harfli metinle karıştıran sayfalar doğru bir çift yönlü (RTL) işleme gerektirir.
Belirli bir Arapça lehçesine çeviri yapıyor musunuz?
Arap dünyasının yazı standardı olan Modern Standart Arapçaya çeviri yapıyoruz. Talep edildiğinde ifadeleri ve kullanım kurallarını hedef pazara, örneğin Körfez'e, Mısır'a veya Kuzey Afrika'ya uyarlıyoruz.
Arapçadan hangi dillere ve hangi dillerden Arapçaya çeviri yapıyorsunuz?
Arapçadan İtalyanca, İngilizce, Almanca, Fransızca ve Farsçaya, bu dillerden de Arapçaya çeviri yapıyoruz.
Kaynaklar
- United Nations - Arabic Language Day
- UN Digital Library - General Assembly resolution 3190 (XXVIII)
- UNESCO - World Arabic Language Day
- FAO - Arabic as an official language of the Organization (1971)
- Constitute Project - constitutional provisions on official languages
- UK Government - Mali toponymic factfile
- Britannica - Classical Arabic language
- Britannica - Arabic alphabet
- Britannica - Arabic calligraphy
- Britannica - Qur'an
- Britannica - Al-Mu'allaqat
- W3C - Arabic and Persian Layout Requirements
- W3C Arabic Layout Task Force - Arabic numerals
- Adobe - Arabic and Hebrew features in InDesign
- Adobe - Justify Arabic text with kashidas in InDesign
- Arab News - Saudi Cabinet approves Gregorian calendar for official business
- Merriam-Webster - Common words from Arabic
- Online Etymology Dictionary - algebra
